Academic journal article Journal of Literary Studies

'N Ekologiese Perspektief Op 'N Nederlandse Sprokie Vir Letterkunde-Onderrig in Afrikaans

Academic journal article Journal of Literary Studies

'N Ekologiese Perspektief Op 'N Nederlandse Sprokie Vir Letterkunde-Onderrig in Afrikaans

Article excerpt

Opsomming

In hierdie artikel word op 'n sprokie van Godfried Bomans, "De rijke bramenplukker", gefokus, om aan te toon hoe daar deur middel van sprokie-elemente aan hedendaagse omgewingswaardes van die samelewing aandag gegee kan word. Die intertekste wat met die sprokie verband hou, sowel as die konteks van die skrywer en die gebruik van sprokies as literere tekste vir die morele opvoeding van die adolessent word bespreek. Omdat letterkunde kan bydra tot die sensitisering van kulturele en estetiese waardes in sosiale kontekste, behoort sodanige tipe sprokies plek te he in die sekondere skoolkurrikulum, veral waar daar in die nuwe uitkomsgebaseerde onderwysbenadering klem gele word op die ontwikkeling van waardes en verantwoordelike burgerskap. Die verskuilde ekologiese perspektief in genoemde sprokie word ontgin as moontlikheid vir belewenis van omgewingswaardes in die Afrikaans letterkunde-onderrigsituasie. Die teks is veral bruikbaar in die senior fase (grade 7-9) waar Nederlandse werke en sprokies vir leerders van Afrikaans voorgeskryf kan word.

Summary

The article focuses on a fairy tale by Godfried Bomans, "De rijke bramenplukker", and the aim is to show how elements from fairy tales can address current environmental values in society. The writer discusses relevant intertexts and the context of the author, as well as the use of fairy tales as literary texts for the moral education of adolescents. The main argument is that literature can add to the sensitising of cultural (environmental) and aesthetic values in social contexts and therefore these types of fairy tales can form part of the secondary school curriculum, especially with the emphasis of the approach in the new outcomes-based education on the development of values and responsible citizenship. The hidden environmental perspective in the fairy tale is explored as a possibility for the experience of values in the teaching of Afrikaans literature. This text is useful in the Senior Phase (Grades 7-9) where fairy tales as well as Dutch literary texts may be prescribed for learners of Afrikaans.

* LW In hierdie artikel sluit verwysings na die manlike vorm deurgaans ook die vroulike vorm in, behalwe wanneer daar na die karakters in die sprokie of spesifieke outeurs verwys word.

1 Inleiding

   There is a hole in the moral ozone.

   (Josephson in Sommers 1993)

Saam met die globalisering, materialisme en uitgebreide tegnologie het 'n verwarring van waardes in die onderwyssituasie ontstaan. Aan die begin van die nuwe eeu staan ook adolessente in Suid-Afrika op die drumpel van 'n toekoms waarin hulle sal deel uitmaak van besluitneming oor onderwyskwessies. Jongmense (wat in 'n postmoderne samelewing opgegroei het waar mense deur middel van gespesialiseerde tegnologie geleidelik deel kon word van die globale opset) het implisiet 'n stel waardes saamgestel waarvolgens hulle leef. Hierdie waardes word deur vloeibaarheid en dikwels nihilisme gekenmerk.

In Februarie 2001 is 'n konferensie in Kaapstad gehou oor waardes, onderwys en demokrasie, waarin oor Nasionale Onderwys se sentrale doelstellings van onder andere billikheid, verdraagsaamheid, openheid, sosiale eergevoel en verantwoordbaarheid besin is. Adjunkpresident Jacob Zuma het tydens sy openingsrede gese dat skole 'n belangrike rol het om demokratiese waardes en nasiebou in Suid-Afrika te help vestig. As voorbeeld van onmenslikheid en 'n gebrek aan respek vir ander is genoem die misdaad in die land wat hoogty vier as gevolg van materialisme, wreedheid en gevoelloosheid teenoor ander. Ook die Minister van Onderwys, Kader Asmal, glo dat 'n gemeenskaplike waardestelsel wat deur almal aangeneem kan word, in skole gevestig moet word (Waardes in die onderwys 2001).

Hierdie artikel wil aantoon watter elemente van 'n sprokie deur Godfried Bomans, naamlik "De rijke bramenplukker" (1948), gebruik kan word met adolessente leerders van Afrikaans om 'n bydrae te lewer tot die belewenis van enkele van bogenoemde waardes, meer spesifiek omgewingswaardes. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.