Academic journal article Literator: Journal of Literary Criticism, comparative linguistics and literary studies

Die Waarde Van Kognitiewe Semantiek in Die Analisefase Van Vertaling

Academic journal article Literator: Journal of Literary Criticism, comparative linguistics and literary studies

Die Waarde Van Kognitiewe Semantiek in Die Analisefase Van Vertaling

Article excerpt

Abstract

The value of cognitive semantics in the analysis phase of translation One of the most challenging tasks facing the trainee translator relates to the analysis phase of translation. If the analysis is inadequate it is unlikely that the subsequent translation will be acceptable. This article takes Cognitive Semantics as point of departure and focuses on the theoretical aspects of force dynamics (Talmy, 1985 and 2000) by indicating that the understanding of schematic categories and schematic meaning does not only contribute to the pre-translation analysis phase in the translation process but could also enhance the understanding of the process per se. Force dynamics is discussed in relation to subjectification, perspective and grounding. It is argued that the principles of force dynamics are applicable to the way in which the translator should approach a text in the analysis phase.

The principles of force dynamics are illustrated by making use of the short story "Voorgevoel" by John Miles. The text is in the first instance analysed by placing the focus on the role of the narrator as conceptualiser. Subsequently, the working of force dynamics in the texts is discussed. Finally it is indicated how the principles of force dynamics also act as metaphor for the process of translation as such.

Key concepts:

force dynamics

subjectification

text analysis in literary translation

Opsomming

Die waarde van kognitiewe semantiek in die analisefase van vertaling

Een van die grootste uitdagings waarmee 'n aspirantvertaler te kampe het, hou verband met die analisefase van vertaling. Indien die analise onvoldoende is, is dit onwaarskynlik dat die daaropvolgende vertaling aanvaarbaar sal wees. In hierdie artikel word die Kognitiewe Semantiek as vertrekpunt geneem en word gefokus op die teoretiese aspekte van kragdinamika (Talmy, 1985 en 2000) ten einde aan te dui dat die begrip van skematiese kategoriee en skematiese betekenis nie alleen 'n bydrae kan lewer in die voorvertalinganalisefase van die vertalingsproses nie, maar ook kan bydra tot begrip van die proses as sodanig. Kragdinamika word bespreek teen die agtergrond van subjektifikasie, perspektief en begronding. Die aanname dat die beginsels van kragdinamika van toepassing is op die wyse waarop die vertaler 'n teks behoort te benader in die analisefase word in die artikel beredeneer.

Die beginsels van kragdinamika word geillustreer aan die hand van die kortverhaal "Voorgevoel" deur John Miles. Die teks word in die eerste instansie geanaliseer deur die fokus te plaas op die rol van die verteller as konseptualiseerder. Die optrede van kragdinamika in die teks word vervolgens bespreek. Ten slotte word aangedui hoe die beginsels van kragdinamika ook as metafoor kan dien vir die vertaalproses as sodanig.

1. Inleiding: die analise van die bronteks

Een van die grootste uitdagings wat 'n aspirantvertaler van literere tekste in die gesig staar, hou verband met die analise van die bronteks. 'n Swak analise lei bykans sonder uitsondering tot 'n swak vertaling. Newmark (1995:11) wys byvoorbeeld daarop dat die vertaalproses in die eerste instansie begin met die lees van 'n teks en wel om twee redes: eerstens om te verstaan waaroor dit handel, en tweedens om dit vanuit 'n vertaler se perpektief te analiseer. Die analise is onder meer daarop gerig om die intensie van die teks te agterhaal. Volgens Newmark is die intensie van 'n vertaler gewoonlik dieselfde as die van die outeur van die oorspronklike bronteks (Newmark, 1995:12). Hieruit volg dit dus dat 'n vertaler 'n intieme kennis van die outeursintensie moet he ten einde dit wat die outeur in gedagte gehad het, akkuraat te kan weergee. Daar moet egter in gedagte gehou word dat Newmark gewoonlik as 'n voorstander van die ekwivalensiebenadering tot vertaling gesien word en dat die terme akkuraat en ekwivalent kontensieus binne die veld van vertaalteorie is (vgl. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.