Academic journal article Interactions

Old Turkish Cultural Words Registered in Hobson-Jobson the Anglo-Indian Dictionary/ Hobson-Jobson the Anglo-Indian Dictionary'de Kayitli Eski Turk Tultur Sozcukleri

Academic journal article Interactions

Old Turkish Cultural Words Registered in Hobson-Jobson the Anglo-Indian Dictionary/ Hobson-Jobson the Anglo-Indian Dictionary'de Kayitli Eski Turk Tultur Sozcukleri

Article excerpt

Turkler, ilk caglardan itibaren Avrupa ve Asya'daki bozkir kusagi ile Cin, Kuzey Hindistan ve Ortadogu'yu icine alan tarim kusagini yurt edinmislerdir (Karaagac 2005a, 180). Turklerin, dolayisiyla Turkcenin bu genis cografyasinda, Cinliler, Farslar, Hintliler, Araplar, Yunanlilar, Macarlar, Finliler, Slavlar vs. gibi uluslarla kurulan komsuluk iliskileri, ayni zamanda, eskilik sirasina gore Cince, Farsca, Urduca, Arapca, Rusca, Ermenice, Macarca, Romence, Bulgarca, Sirp-Hirvatca, Arnavutca, Yunanca, Fince, Lehce, Italyanca, Fransizca, Almanca, Ingilizce vs. dunya dilleriyle Turkcenin komsulugunu da belirlemistir (Oztekten 12). Turkce ile komsu diller arasindaki alisverisler, Turkler ile komsu uluslar arasindaki bilgi alisverisini gosterir. Turkce ile Turkceye komsu olarak yasamis ve yasamakta olan diller arasi iliskilerin saptamasi, bir olcude Turklerle komsulari arasindaki iliskilerin belirlenmesi, Turklerin komsularina ogrettikleri ile komsularinin Turklere ogrettiklerinin belirlenmesi demektir (Karaagac 2005b, 119).

Bu calisma, Hindistan'da Britanya kolonilerinde gorev yapan Ingiliz askerlerinin ve burokratlarinin dillerine, Hint dilleri araciligiyla gecen cogu eski Turk kulturune ait sozcukleri ele almaktadir. 1886'da Sir Henry Yule ve A. C. Burnell tarafindan telif edilen Hobson-Jobson. The Anglo-Indian Dictionary, calismanin temel kaynagidir (1). Konu, koloni Ingilizcesindeki Turkce alintilar oldugundan, meseleye iki yonden yaklasmak gerekir: 1. Turkce-Hint dilleri iliskileri, 2. Turkce-Ingilizce iliskileri.

Turkce ve Hint dilleri arasindaki iliskilerin eski caglara kadar uzandigi bilinmektedir. Hindistan, Turklerin benimsedigi inanc sistemlerinden biri durumundaki Budizmin merkezi olmasi yaninda, cesitli Turk boylarinin da goc yeri olmustur. Hint kavimleri, tarihin her doneminde, bir veya birkac Turk kavmiyle komsuluk yasamistir. Son olarak da Islam dindasliginin Gazneli Mahmud ile komsuluk iliskisine ve nihayet Kutbettin Aybek'in 1192'de Delhi Sultanligi'ni kurmasiyla da yoneten-yonetilen iliskisine donusmesi, 665 yil suren bir birliktelik yaratmistir (Karaagac 2005b: 132).

Turkce ile Hint dilleri arasindaki alisverisleri konu edinen calismalar son derece azdir. Bu calismalardan ilki Otto Spies tarafindan 1955'te Bonn'da yayimlanan "Turkisches Sprachgut im Hindustani" adli makaledir. Bu calismaya gore, Hint dillerinde Turkce kokenli ve Turklerden ogrenilen sozcuklerin sayisi 135'tir (Tekcan 75). Turkiye'deki calismalarin basinda ise Abidin Itil'in "Turkce-Sanskrit Arasinda Lenguistik Paraleller" baslikli calismasi gelir. Itil, bu yazisinda iki dil arasindaki denklikleri ve karsilikli alisveris sozcuklerini degerlendirir. Itil'in calismasinda, Turk hanedanlarinin Kuzey Hindistan'da kurduklari uzun sureli yonetimlerde resmi dil olarak Farscayi kullanmalarina ragmen, gunluk dil olarak Turkceyi kullandiklari, bunun sonucu olarak da gerek Farscaya gerek Hindistan'daki degisik lehcelere, hatta modern Sanskritceye cok sayida Turkce sozcuk yerlestigi, bunun sonucunda Hindustani dilinde 80, Bengal dilinde 40 kadar Turkce kokenli sozcugun bulundugu belirtilmistir (Itil 139-150). E.N. Nadjip'in calismalarina gore de, Bedrettin Ibrahim tarafindan telif edilen XVI. yuzyilda Delhi Turk Sultanligi donemine ait bir sozlukteki veriler, Turkcenin Kuzey Hindistan'da yaygin olarak konusuldugunu gostermektedir (Nadjip 73).

Erkan Turkmen, Hindistan kutuphanelerinde yaptigi arastirmalar neticesinde elde ettigi bilgileri, Yeni Delhi'den sonra, Turkiye'de 1985'te Turk Dili dergisinde yayimlar. Bu yazilardan ilkinde Turkceden Urducaya gecen sozcukleri tasnif eden (2) Turkmen, Hint yarimadasindaki Turk dilinin gelismesini dort asamaya ayirir: 1. Islamiyet Oncesi 2. Gazneliler Devri 3. Delhi Turk Sultanligi 4. Baburlular Devri (Turkmen 1985a: 27). Turkmen, dort ciltlik eski Urduca sozluk Ferheng-i Asfiye ve Pakistan'da yayimlanan Feruz ul-Lugat adli sozluklerden cikardigi Turkce sozcuklerin sayisini 118 olarak belirler (Turkmen 1985b, 158-170)

Bu konu uzerinde Turkiye'de calisan bilim adamlarindan Munevver Tekcan, Urduca-Urduca ve Turkce-Urduca sozluk ile Delhi Sultanligi'nin saray hayatini konu alan Bezm-i Ahir adli eseri tarayarak, daha once yapilmis calismalara ilaveten Urduca ve Hint dillerinde 77 sozcuk daha belirler. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.