Academic journal article Civilacademy Journal of Social Sciences

The Principles of Translating Movie Subtitles and Popular Application Samples in Turkey/Film Altyazisi Cevirisi Esaslari Ve Turkiye'de Populer Uygulama Ornekleri

Academic journal article Civilacademy Journal of Social Sciences

The Principles of Translating Movie Subtitles and Popular Application Samples in Turkey/Film Altyazisi Cevirisi Esaslari Ve Turkiye'de Populer Uygulama Ornekleri

Article excerpt

Turkiye'de gerek yerel sinema sektorunun gerekse ithal film sektorunun uzun yillardir cozum bekleyen sayisiz problemleri oldugu, sektorle ilgili ilgisiz hemen herkesin kabullendigi tatsiz gerceklerden birisidir. Cercevesi hala net olarak cizilememis bir sinema sanatlari yasasinin yoklugu, sektorun maliyet giderlerinin yuksekliginden kaynaklanan tehditkar risk orani, sanatci ve yatirimcilarin ilkeli sosyal guvenlik imkanlarindan yoksunlugu, alt yapi ve egitim sureclerinin can cekismesi, ithal filmlerin olusturdugu haksiz rekabet ortami vb. pek cok problem, sinemacilik sektorunun yillardir basini agritan sikintilardan sadece birkaci olarak burada zikredilebilir. Bu makale ise genel ve buyuk olcekli problemleri kapsam disinda birakarak; yerli sinemacilik ve film sektorunden daha cok, ithal film problematiklerinden biri olan sinema alt yazisi cevirisinde Turkiye'de halihazirda yasanan olcusuzluk ve eksikliklere deginerek, bu alanda bundan sonra yapilacak olan calismalara isik tutma gayreti tasimaktadir.

Bilindigi uzere Turkiye film dublaji alaninda dunyada en onde gelen ulkelerden biri olarak anilmaktadir. Bu durum ilk bakis ta gurur verici gibi gorunurken esasen iki temel sosyo-ekonomik ve belki siyasi/politik sikintiya isaret etmektedir:

i) Ilk olarak, yabanci dil egitiminin iyi verilemedigi ve dolayisiyla vatandaslarinin buyuk bir kismi bir ya da daha fazla yabanci dili konusup anlamada gucluk ceken toplumlarda dublaj sektorunun ileri gittigi gozlenmektedir. Bu durum ulkemizdeki yabanci dil egitimini ve dolayli olarak da diger ulke kulturlerini insanimizin ne derece taniyip tanimadigini--ki elbette manzara ic acici degildir--ortaya koyan bilimsel bir olcek sayilabilir.

ii) Ikinci olarak da, dublaj sektorunun kultur emperyalizmine maruz kalan ulkelerde daha yogun olarak yerlesip gelismesi bilimsel gercegidir; zira ithal filmin ithal edildigi ulke kulturunun o fdmin seyredildigi ulkelerin kendi dilleriyle izlenime sunulmasi, izlenen kulturun izleyen toplumun fertleri tarafindan yabancilanmayarak kolaylikla benimsenmesini saglamaktadir. Dublajin yoklugu--ornegin alt yazi ile filmin sunulmasi--halinde izleyen kitle izledigi filmin ithal ve yabanci bir kulture ait oldugu hissini film suresince tasimaktadir.

Turkiye'de ithal film gosterimlerinde film alt yazisi, dublajdan sonra tercih edilen yegane secenek olmasi itibari ile sektorun en onemli alt kategorilerinden biri olmasi gerekirken, bilimsel bir perspektifte probleme yaklasildigmda, bu durumun sasilacak derecede zit bir konumda oldugu gorulmektedir. Maliyet hesaplari, karlilik endiseleri ve toplumun tum koselerine yayilmis kaliteli genel egitim yoksunlugu gibi sebeplerle, film alt yazisi cevirisi kulturel bir formattan tamamen siyrilarak salt ekonomik bir olcege indirgenmektedir. Bu durum da her seyden once simemanin kulturel ve iletisimsel islevlerini ust duzeyde aksatmaktadir. Yeterliligi/ehliyeti olmayan ciddi bir kitlenin, film alt yazisi He icli disli oldugu, bu makalemin ilerde verecegi omeklerde netlik kazanacaktir.

Film Altyazisinin Kisa Bir Tarihcesi

Oyuncularin filmlerdeki konusmalarinin seyirciye aktarilmasi icin calismalar, sinemanin icadindan kisa bir sure sonra baslamistir. Filmlerde kullanilan ilk yazilar, gunumuzde (intertitles) olarak tanimladigimiz, kagit uzerine yazilmis veya basilmis, filme alinarak sahnelerin arasina serpistirilmis metinlerdi. Sinema dili, film yapimcilarinin farkli seyirlerdeki ufak goruntuleri birlestirmeyi biraktigi ve bu goruntu dizisinin birbiriyle iliskili olabileceginin farkina vardigi zaman dogmustur. Iki farkli simge bir araya getirildiginde, yeni bir anlam iletilirdi ve diger iletisim sistemlerinde oldugu gibi duygu, dusunce, gercek 1+1= 3 seklinde iletisimin yeni bir sekli bulunmus oluyordu (Daniel, 2). (Intertitles), ilk olarak 1903 yilinda, Edwin S. Porter'in Tom Amca'mn Kulubesi filminde, destansi, betimsel yazilar olarak goruldu. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.