Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Kamu Denetim Birimlerinde Saydamlik Uygulamalarinin Genel Bütçeli Kuruluslar Açisindan Degerlendirilmesi*/An Evaluation of the Transparency in the Inspection Practices of the Turkish Government Auditing Units over General Budget Institutions

Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Kamu Denetim Birimlerinde Saydamlik Uygulamalarinin Genel Bütçeli Kuruluslar Açisindan Degerlendirilmesi*/An Evaluation of the Transparency in the Inspection Practices of the Turkish Government Auditing Units over General Budget Institutions

Article excerpt

1. Giri?

Son y?llarda küresel ölçekte devletin ekonomideki faaliyetlerinin azalt?lmas?na yönelik neoliberal ekonomi anlay??? hâkim olmu?tur. Buna ko?ut olarak da kamu ekonomisinde hiikiimetlerin kaynaklar? etkin ve verimli bir biçimde kullanmalar?n?n gereklili?i yönündeki talepler artmaya ba?lam??t?r. Özellikle; Avrupa Birli?i, Diinya Bankas?, Ekonomik Kalk?nma ve ??birli?i Örgütü ve Uluslararas? Para Fonu gibi uluslararas? örgütler, hükümetleri mali yönetimlerinde saydaml??? ve hesap verebilirli?i öne ç?karan bir yönetim anlay???n? benimsemeye yöneltmi?lerdir. Bu süreçte, ço?u ülkede mali yönetimde saydaml??? ve hesap verebilirli?e dayal? bir bütçe anlay???na uygun yasal ve kurumsal reformlara gidilmi?tir. Türkiye de bu genel e?ilime uygun olarak, hem kamusal kaynaklar?n etkin ve verimli kullamlabilmesini sa?lamak, hem de bütçe hakk?n? gerçek anlamda hayata geçirebilmek amac?yla, 2003 y?l?nda 5018 say?l? Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu'nu (KMYKK) ve 4982 Say?l? Bilgi Edinme Hakk? Kanunu'nu yürürlü?e koyarak, bu alandaki reform sürecini ba?latm??t?r.

Kamu mali yönetiminde saydaml?k ve hesap verebilirli?in sa?lanabilmesi, di?er düzenleyici mekanizmalar?n yan? s?ra, etkin ve saydam bir denetim sisteminin varhgim da gerektirmektedir. Kamuda saydaml??? da içeren etkili bir denetim sistemi olu?turularak, yolsuzluk ve savurganl???n önlenmesi amaçlanmaktad?r. Bu, ayn? zamanda mali saydaml???n tüm yönetim a?amalar?nda hayata geçirilebilmesi aç?s?ndan da gerekli görülmektedir.

Denetimde saydaml???n sa?lanmas?yla; hükümet faaliyetlerinin, belirlenen ve uygulamaya konulan plan, hedef ve bütçesel hesaplar ile bunlar?n uygulama sonuçlar?n?n kamuoyuyla zaman?nda ve do?ru bir biçimde payla??lmas? amaçlanmaktad?r. Böylece, bütçe hakk?n?n do?ru ve amac?na uygun bir biçimde kullamlmasi sa?lanabilecek, ayn? zamanda yönetsel anlamda hesap verme sorumlulu?u da i?levsel hale getirilebilecektir. Son y?llarda, Türkiye'de mali saydaml?k alan?nda önemli ad?mlar at?lmas?na ra?men, denetim alanmda; denetim personelinin i?e ahnmasinda, denetim birimlerinin görev ve yetki alan?n?n belirlenmesinde, denetimin uygulan??? s?ras?nda, denetim raporlar?n?n karara ba?lanma ve kamuoyuyla payla??lmas? a?amalar?nda saydaml?kla ilgili önemli sorunlar mevcuttur.

Türkiye'de kamu denetim birimlerinin saydaml?k uygulamalar? kamu maliyesi alan?nda yap?lan bilimsel çah§malar aç?s?ndan en bakir alanlardan biridir. Bu çah§mada Genel Bütçe kapsam?nda bulunan idarelerin denetim birimlerinin saydaml?k uygulamalar?, belirlenen ölçütler çerçevesinde internet sitelerinin taranmas? suretiyle ölçülmeye çah§ilmaktadir. Çah§mamn, Türkiye'de birçok aç?dan ele al?nan ve yönetsel alanda sürekli gündemde olan saydaml?k sorununa, özelikle kamu kesimi denetim birimlerinin saydaml?k uygulamalar?ndaki sorunlar aç?s?ndan dikkat çekilerek, çözüme yönelik ipuçlar? sunmas? bak?m?ndan literatüre katk? yapmas? beklenmektedir. Çal??ma ?u ?ekilde organize edilmi?tir: ilk olarak denetim, denetimde saydaml?k ve hesap verme sorumlulu?u kavramlar? ele al?nm??; ikinci olarak Türk denetim sisteminin yasal ve kurumsal çerçevesi incelenmi?; üçüncü olarak da Türkiye'de kamu denetim birimlerinin yasal ve kurumsal yap?s?yla saydaml??? uygulama biçimleri irdelenmi? ve çal??ma sonuç bölümüyle tamamlanm??t?r.

2. Denetim, Saydaml?k ve Hesap Verme Sorumlulu?u: Kavramsal Bir Çerçeve

Denetim sürecinde hem yönetsel hem de iktisadi i?lemlere ili?kin faaliyetlerin, önceden belirlenmi? ölçütlere uygunlu?unun ara?t?r?larak, sonuçlar?n kamuoyuna tarafs?z ve sistemli bir biçimde sunulmas? söz konusudur (Ba?p?nar, 2005: 35). Kamusal denetim, kamu kaynaklar?n? kullananlar?n, faaliyetlerini verimlilik, etkenlik ve tutumlulukla yürütüp yürütmediklerinin de?erlendirilmesini de içeren, hesap verme sorumlulu?u ile Mi§kili ve onun üzerine kurulu bir süreci ifade etmektedir (Özer,1997: 14,15). Bu anlamda denetimden beklenen, hem kamusal kaynaklar?n kullan?m? konusunda kamuoyunu bilgilendirmek, hem de verimlili? …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.