Academic journal article Business and Economics Research Journal

Bulanik ÇOk Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Alti Sigma Projeleri Seçiminde Uygulanmasi */Application of Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Methods on Six Sigma Projects Selection

Academic journal article Business and Economics Research Journal

Bulanik ÇOk Kriterli Karar Verme Yöntemlerinin Alti Sigma Projeleri Seçiminde Uygulanmasi */Application of Fuzzy Multi-Criteria Decision Making Methods on Six Sigma Projects Selection

Article excerpt

(ProQuest: ... denotes formulae omitted.)

1. Giris

Insan, toplum içerisinde yasamini sürdürürken belirsizlik içeren durumlarla karsilasmakta, sezgi ya da deneyimlerine dayali olarak karar almak zorunda kalmaktadir. Karar verme sürecinde insan beyni öznel degerlerden faydalanmaktadir. Toplum bilimci Aristo'nun ortaya koydugu gibi "bilgi dogustan akilda yoktur, ama akil bilgiyi üretecek kapasitedir". Dolayisiyla akil ve düsünce sisteminin ilk asamalari bulaniktir. Bu asamada Aristo'nun insan dogasi geregi, klasik islevsel yapisinin aksine bulanik mantik, içinde bulunulan belirsizlige çözüm önerileri sunmaktadir.

Insanligin varolusundan bugüne kadar karar verme süreci, seçeneklerin çok sayida olmasindan dolayi karmasik bir yapiya dönüsmüstür. Bu dogrultuda çok kriterli karar verme tekniklerinin katki saglayici unsurlarini maksimize etmeye yönelik olarak, bulanik mantik ile bütünlestirilmesi karar vermede etkinligi daha da arttirmaktadir. Bunlar "bulanik çok kriterli karar verme teknikleri" olarak literatürde yer almis ve proje seçimi gibi birçok çalismada da kullanilmistir.

Bu çalismada, alti sigma projeleri içerisinden, bulanik çok kriterli karar verme teknikleri arasinda yer alan bulanik VIKOR (VIseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje - Çok Kriterli Optimizasyon ve Uzlasik Çözüm), bulanik TOPSIS (The Technique for Order of Preference by Similarity to Ideal Solution - Ideal Çözüme Benzerlik Bakimindan Siralama) ve bulanik COPRAS (COmplex PRoportional ASsesment - Karmasik Nisbi Degerlendirme) yöntemlerinin Copeland siralama yöntemi kullanilarak bütünlestirilmesi ile en uygun projenin seçilmesi amaçlanmistir. Projelerin degerlendirilmesi, yöntemlerin dayanagi olan kriterler ve bu kriterlerin agirliklari yardimiyla mümkün olabilmektedir. Literatürde, kriterlerin agirliklarini bulanik mantik çerçevesinde ortaya koyan çalismalara rastlamak mümkündür. Bu çalismada bulanik AHP yöntemi kullanilarak kriterlerin agirliklari tespit edilmis ve projelerin degerlendirilmesi safhasinda bulanik AHP'den elde edilen kriter agirliklari bulanik VIKOR, bulanik TOPSIS ve bulanik COPRAS'ta kullanilmistir.

Bu çalismada önerilen yöntemler, Aydin ASTIM organize sanayi bölgesinde santrifüj ürünleri üreten HAUS firmasinda uygulanmistir. HAUS firmasinin 11 çesit ürününden en çok satisi yapilan 353 serisi dekantörlere odaklanilmistir. Karar vericilerle görüsme saglanarak, 353 serisi dekantörler ve ona bagli üretim sahasi ile ilgili projeler belirlenmistir. Projelerin degerlendirilebilmesi için kriterler ve bu kriterlerin agirliklarina ihtiyaç vardir. Kriterlerin agirliklarini belirlemede bulanik AHP yönteminden yararlanilmistir. Her bir proje, karar vericiler tarafindan kriterler göz önüne alinarak sözel degiskenler ile degerlendirilmistir. Her bir karar vericiye ait sözel degiskenler bulanik üçgensel sayilara dönüstürülmüs, daha sonra tek bir karar matrisi olusturulabilmesi için karar verici agirliklari da dikkate alinarak birlestirme islemi yapilmistir. Böylece tüm karar vericilere ait tek bir bulanik karar matrisi elde edilmistir. Birlestirilmis bulanik karar matrisi, bulanik VIKOR, bulanik TOPSIS ve bulanik COPRAS yöntemi ile degerlendirilmis, her bir yöntem için ayri ayri proje siralamalari elde edilmistir. Her üç yöntemden elde edilen siralamalarin Copeland yöntemi ile bütünlestirilmesi saglanmis ve yeni siralamadaki en iyi skora sahip olan alti sigma projesinin öncelikle hayata geçirilmesi gerektigi üst yönetime bildirilmistir. Böylece, birden fazla sayida bulanik çok kriterli karar verme yönteminin tek bir siralama olacak sekilde bütünlestirilmesi ile en iyi alti sigma projesinin belirlenmesi amacina ulasilmistir. Copeland yöntemi ile bütünlestirme sonrasi elde edilen siralama, proje degerlendirme yöntemi tercihi konusunda zorlanan karar vericiler tarafindan daha güvenilir bulunmustur.

2. Literatür Arastirmasi

Alti sigma yaklasiminin gücü, temelinde yatan "süreçlerle düsünme" kavramindan gelmektedir. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.