Academic journal article Business and Economics Research Journal

ÇOk Katli Binalarda Yönetim Sorunsali/Managerial Issues in Multi-Storey Buildings

Academic journal article Business and Economics Research Journal

ÇOk Katli Binalarda Yönetim Sorunsali/Managerial Issues in Multi-Storey Buildings

Article excerpt

1. Giriç

Yirminci yüzyilin baçindan itibaren sanayileçmeyle birlikte özellikle Amerikan sanayi kentlerinde "yeni modern yaçam" vaadi ile yapilanan çok katli binalar, günümüzün kentsel dünyasinda önemli bir kentsel yaçam formu haline gelmiçti'r. Çok katli binalar baçta Amerika Birleçik Devletleri (ABD) olmak üzere Avrupa'dan Asya'ya, Avustralya'dan Afrika'ya kadar uzanan birçok büyük kentin temel bileçenlerden biri haline gelmiçti'r. Ancak hizla yapilanan bu büyük yapilar birtakim yönetsel ve sosyolojik sorunlari da beraberinde getirmektedir. ilk bakiçta ekolojik, sosyal, kültürel ve kentsel alandaki etkilerden kaynaklanan sorunlar çok katli bina kavrami ile akla ilk gelen konu baçliklari gibi düçünülse de en az bu alanlar kadar önemli bir diger önemli konu baçligi çok katli binalarin yönetimi sorunudur.

Bilindigi üzere dünya nüfusu her geçen gün artmakta ve artan nüfusun büyük bölümü gôçler nedeniyle kentlerde yigilmaktadir. Bu kapsamda dar anlamda kentleçme; kent sayisindaki artiç ve kent nüfusunun artiçi olarak tanimlanmaktadir (Ulusoy ve Vural, 2001). Araçtirmalarda 1950'de dünya nüfusunun %30'unun kentlerde yaçarken, bu oranin 2010 yilina gelindiginde %50'yi (3,3 milyar insan) açtigi belirtilmektedir. Ayni kapsamda dünya nüfusunun 2030'da % 60'nin 2050 yilinda ise bu artiçin devam ederek dünya nüfusunun %70'nin kentlerde yaçayacagi varsayilmaktadir. Yürütülen çaliçmalarda önümüzdeki on yilda kentleçme trendinin özellikle Çin ve Hindistan gibi geliçmekte olan ülkelerin büyük kentlerinde yaçanacagi varsayilmaktadir (Danlç, 2012). Geliçmiç ülkelerde halkin büyük çogunlugu kasabalarda ve kentlerde oturmaktadir. Örnegin, Japonya'da toplam nüfusunun %25'i Tokyo Metropolünde yaçamaktadir, bu açidan bakildiginda kentleçme Japonya'da %80'lerin üstündedir. ingiltere'de bu oran %89, Hollanda'da %89, ispanya'da ise %78 oldugu belirtilmektedir (Aksu, 1998). Türkiye istatistik Kurumu (TUiK) Adrese Dayali Nüfus Kayit Sistemi (ADNKS) 2014 yili verileri incelendiginde ise, Türkiye nüfusunun %18,5'inin (14.377.018 kiçi) istanbul'da ikamet ettigi, istanbul'u sirasiyla %6,6 ile (5.150.072 kiçi) Ankara, %5,3 ile (4.113.072 ki§i) izmir, %3,6 ile (2.787.539 kiçi) Bursa ve %2,9 ile (2.222.562 kiçi) Antalya illeri izlemektedir (TUiK, 2014). Bu kapsamda, Türkiye'de de yabanci ülkelerde oldugu gibi toplam nüfusun büyük çogunlugunun büyük illerde yaçadigini söylemek mümkündür. Söz konusu rakamlara dayanarak ülkemizde de hizli bir kentleçmenin yaçandigini söylemek mümkündür.

Dünya ve ülke nüfuslarinda yaçanan hizli artiça bagli olarak büyük çehirlerde arazi fiyatlari yükselmekte, kentlerde ulaçim sorunlari artmakta ve küresel egilimlerin etkisiyle çok katli ve yüksek yapilarin sayisinda ciddi anlamda bir artiçin yaçanmasina neden olmaktadir. Bu kapsamda yeni çaliçma ve yaçam alani olarak önplana çikan ya da çikartilan çok katli bina kavrami, ne amaçla inçaa edilirse edilsin, bu yapilarin bünyesinde barindirdigi insan popülasyon ve bu binalarin yönetimine iliçkin olarak kat maliklerinin yaçadiklari sorunlar dikkate alindiginda; çok katli binalarin da maliyet ve kar odakli çaliçan imalat ya da hizmet içletmelerinde oldugu gibi profesyonel bir bakiç açisiyla ele alinma mecburiyetini beraberinde gerektirmektedir.

Sanayileçmenin paralelinde farklilaçan çaliçma ve yaçam çartlarinin bir uzantisi hatta bazi ülkelerde kapitalizm sembolü kabul edilen çok katli binalarda yaçam anlayiçi, ilgili yazinda kavramin mühendislik ve mimarlik alaninin bir konu baçligi gibi algilanmasina neden olmaktadir. Ancak çok katli binalar tasarim ve inçasinin ötesinde mülkün yatirim degeri, finansmani ve yönetim çekli gibi pek çok konu baçligini içeren bir kavramdir. Dolayisiyla çok katli bina kavrami yönetim bilimleri açisindan da ele alinmasi gereken bir konu baçligi olarak karçimiza çikmaktadir. Günümüzde çok katli binalar sadece konut veya iç yeri olarak tanimlanmaktan çikip, bir degiçim ve yatirim araci haline gelmiçtir. Öyle ki ticari mala dönüçen bu binalarin, sahip oldugu çevreci özellikler, degiçim degerleri, kullanim degerlerini defalarca katlar hale gelmekte ve önemli bir finanasal yatirim araci haline gelmesine neden olmaktadir (Chegut, Eichholtz ve Kok, 2013). …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.