Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Dis Borç Stokunun Belirleyicileri/Determinants of the External Debt Stock in Turkey

Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Dis Borç Stokunun Belirleyicileri/Determinants of the External Debt Stock in Turkey

Article excerpt

(ProQuest: ... denotes formulae omitted.)

1. Giriç

Bir ülkenin diç borcunun miktari yaninda, di§ borç stokunun vade yapisi ve özellikle de döviz kompozisyonu hem politika yapicilar için hem de araçtirmacilar için oldukça önemli bir konudur. Çünkü özellikle di§ borcun döviz kompozisyonu sadece ülke risklerini arttrmakla kalmamakta, ayni zamanda ülkeyi derin bir borç tuzagina da sürükleyebilmektedir. Yurtiçi tasarruflari ve sermaye stoku sinirli olan geliçmekte olan ülkeler genellikle yabanci sermaye akimlarindan daha fazla yararlanmak istemekte ve bu yönde politikalar üretmektedirler. Ancak bu ülkeler yabanci sermayeyi ve kredileri düzgün bir çekilde yönetemediklerinde mevcut borç stoku daha fazla borçlanmaya yol açmakta, bu da di§ borç stokunun giderek büyümesine ve sürdürülemez bir hal almasina sebep olmaktadir. Bu noktada borcu yönetenler ve politikalar konusunda karar vericiler açisindan di§ borç stokunu etkileyen makroekonomik faktörlerin belirlenmesi ve karçilaçilabilecek olasi problemlere kaynaginda çôzüm aranmasi büyük önem teçkil etmektedir.

Bu çaliçmada Türkiye için diç borç stokunu etkileyen faktörler, borçlanma ile yakindan iliçkili bir kavram olan "orijinal günah"in açiklayicilari çerçevesinde, 1970-2015 dönemi için ARDL modeli ile belirlenmeye çaliçilacaktir. Çaliçmanin amaci Türkiye'nin di§ borç stokunun belirleyicilerini ve bunlarin diç borç stokunu ne çekilde etkiledigini saptamaktir. Dolayisiyla Türkiye için orijinal günah degerleri hesaplanmayacak, modele hangi degiçkenlerin açiklayici olarak dahil edilecegi Hausmann ve Panizza (2003)'de yer alan uluslararasi orijinal günahi belirleyen faktörler esas alinarak karar verilecektir.

Çaliçmanin ikinci bölümünde di§ borç ile orijinal günah arasindaki iliçki kisaca açiklanacak, üçüncü bölümünde ise geçmiçten günümüze Türkiye'deki di§ borç geliçmeleri özetlenecektir. Dördüncü bölüm, konuya iliçkin literatür taramasinin yer aldigi kismi oluçturacaktir. Teorik çerçevenin aktarilacagi beçinci bölümü takiben çaliçmanin altinci bölümünde model, veri seti ve medolojik bilgiler aktarilacaktir. Uygulama bulgularinin sunuldugu yedinci bölümün ardindan çaliçma, genel bir degerlendirmenin yapildigi sekizinci ve son bölüm ile sonlandirilacaktir.

2. Di$ Borcun Orijinal Günah Açisindan Degerlendirilmesi

Literatüre ilk olarak Eichengreen ve Hausmann (1999) taratindan kazandirilan "Orijinal Günah" kavrami, bir ülkenin kendi ulusal parasi ile di§ piyasalardan kisa vadeli olsa dahi borçlanamamasi ve iç piyasada yine kendi ulusal parasiyla uzun vadeli borçlanamamasini ifade etmektedir (Hausmann ve Panizza, 2003: 958). Hausmann ve Panizza (2003) çaliçmalarinda orijinal günah kavramini yurtiçi orijinal günah ve yurtdiçi orijinal günah çeklinde ikiye ayirmiçlardir. Yurtiçi orijinal günah, yurtiçi piyasalardan ulusal para birimi cinsinden uzun vadeli ve sabit faizli borçlanamama durumu olarak tanimlanmiçtir. Uluslararasi orijinal günah ise ülkenin ulusal para birimi cinsinden yurtdiçi piyasalardan borçlanamamasi olarak tanimlanmiçtir.

Finansal sistemin ve ulusal para birimi cinsinden borçlanma araçlari piyasalarinin yeterince geliçmedigi ülkelerde orijinal günahin en yüksek seviyede olmasi kaçinilmaz bir durumdur. Hem kamu hem de özel sektör yatirimlarinin finansmani için ülkenin artan oranlarda döviz cinsinden borçlanmasi bir yerde ulusal paranin devalüe edilmesi anlamina gelmektedir ki, bu durum iç piyasada ciddi problemlere yol açmaktadir. Diger taraftan döviz cinsinden borcun payinin düçürülerek borç kompozisyonunun degiçtirilmesinin farkli sakincalar doguracagi da ifade edilmektedir. Geliçmekte olan ülkelerde ulusal para cinsinden borçlanma vadelerinin döviz cinsinden borçlanma vadelerine göre daha kisa olmasi ve ulusal para cinsinden borçlanma maliyetlerinin daha yüksek olmasi faiz orani riskini beraberinde getirmektedir (Jeanneau ve Tovar, 2008: 65-76 ; Arbelaez, Roubini ve Guerra, 2002: 8-9). Tüm bunlar degerlendirildiginde di§ borç kompozisyonunun ve atilacak adimlarin çok boyutlu olarak ele alinmasi gerekmektedir. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.