Academic journal article Business and Economics Research Journal

Sigara Paketlerinde Bulunan Birlesik Saglik Uyarilarinin Etkinliginin Sosyal Pazarlama Açisindan Degerlendirilmesi

Academic journal article Business and Economics Research Journal

Sigara Paketlerinde Bulunan Birlesik Saglik Uyarilarinin Etkinliginin Sosyal Pazarlama Açisindan Degerlendirilmesi

Article excerpt

1. Giriş

Sigara her yıl dünyada yaklaşık 6 milyon insanın hayatını kaybetmesine sebep olan önemli bir sağlık sorunudur (WHO, 2015). Ülkemizde ilki 2008 yılında yapılan Küresel Yetişkin Tütün Araştırması'nın 2012 yılında yayımlanan son raporunda 15 yaş ve üstü bireylerin % 27'sinin sigara ve herhangi başka bir tütün mamulü kullandıkları görülmektedir. Buna karşın, tütün ve tütün mamullerini bırakmayı planlayanların oranında belirtilen bu 4 sene içerisinde yaklaşık %8'lik bir artış olduğu görülmüştür (THSK, 2012). Benzer şekilde Türkiye'de 2009 senesi yıllık sigara tüketimi 107 milyar paketten fazlayken, yapılan yasal düzenlemelerle bu sayı 2014 senesinde 95 milyar pakete gerilemiştir (TAPDK, 2015). Sigara içme oranındaki bu azalmalara rağmen 2014 OECD raporu, Türkiye'nin Avrupa Birliği içerisinde Yunanistan, Litvanya, Kıbrıs, Hırvatistan, Estonya, İspanya, Macaristan, Sırbistan ve Fransa'dan sonra en çok sigara içilen ülke konumunda olduğunu göstermektedir. Ayrıca rapora göre, ülkemizde 15 yaş ve üstü bireylerin % 24'ü günlük sigara tüketicisi konumundadır. Bu sonuç, sigara tüketiminin ülkemizde halen önemli bir problem olduğunu göstermektedir (OECD, 2014).

Sigara içmek bireylere ve ekonomiye uzun vadeli zararları olan tehlikeli bir alışkanlıktır. Nitekim artan sağlık harcamaları, ekonomi üzerinde önemli bir yük teşkil etmektedir. Ekpu ve Brown (2015) yüksek gelire sahip ülkelerde, sağlık masraflarının % 15'ini tütün ürünlerinden kaynaklanan hastalıklardan oluşturduğunu belirtmiştir. Bu bakımdan sigarayla olan savaşta en temel görev aslında devlete düşmektedir. 18 - 20 Kasım 2015 tarihlerinde gerçekleştirilen Ulusal Tütün Kontrol Eylem Planı Çalıştayı, 2016 senesiyle birlikte tütünle mücadeleyi önemli bir amaç olarak belirlemiştir (Havanı Koru, 2016). Türkiye'nin sigaraya karşı geliştirmiş olduğu politikalar çerçevesinde sigara reklamları yasaklanmış, sigara ve tütün ürünlerine uygulanan vergi oranları arttırılmış ve sigara paketlerinde birleşik sağlık uyarılarının bulunması zorunlu kılınmıştır.

Sigara birleşik sağlık uyarılarının etkinliği, başta sağlık sektörü olmak üzere pazarlama ve iletişim bilim insanları tarafından araştırılan bir konudur. Ancak, sigara birleşik sağlık uyarılarının ne kadar etkili olduğu hakkında elde edilen bulguların birbirini destekler nitelikte olmadığı görülmektedir. Buna göre bazı araştırmalar, birleşik sağlık uyarılarının etkili olmadığını ifade ederken, birleşik sağlık uyarılarının sigarayı bırakma, sigaraya başlamama anlamında faydalı olduğunu ifade eden çalışmalar da mevcuttur (Mazlum ve Mazlum, 2014; Veer ve Rank, 2012; Lindstrom ve Underhill, 2010; Cheron, 2015; Özkaya, Edinsel, Özkaya ve Hamzaçebi, 2009). Bu noktadan yola çıkan bu araştırma Türkiye'de yürürlükte olan birleşik sağlık uyarılarından hangilerinin ne oranda etkili olarak algılandığını araştırmayı amaçlamaktadır. Ayrıca, etkili olarak algılanma durumuyla ile cinsiyet, yaş ve sigara içme düzeylerinin birbirinden bağımsız olup olmadığı da araştırmanın bir diğer amacını oluşturmaktadır. Bu bakımdan araştırmanın, birleşik sağlık uyarılarının etkinliğinin anlaşılması bakımından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

2. Sağlık Alanında Sosyal Pazarlamanın Kullanımı

Pazarlama, ürünlerin hedef pazara yönelik bir şekilde üretilmesi ve satılmasına ilişkin problemlere çözüm üretmek adına geliştirilmiştir. Ancak insanların bilinç seviyesi, rekabet, ekonomi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, pazarlamanın ilgilendiği alanlar da çeşitlenmiştir. Pazarlama günümüzde yaşamın her alanında kullanılan bir olgu haline gelmiştir. Bu kapsamda iş arayan bir bireyin deneyim ve becerilerini anlatması; politika yapıcıların fikirlerini hitap ettikleri kitlelere aktarması pazarlama uygulamalarına örnek teşkil etmektedir. Benzer şekilde, toplum yararını gözeterek birtakım olumlu davranışların gelişmesini sağlamak da pazarlamanın ilgi alanına girmektedir. İçinde bulunduğu toplum, çevre ve doğaya faydalı olmayı amaçlayan bu tür pazarlama faaliyetleri sosyal pazarlama olarak tanımlanmaktadır (Bayraktaroğlu ve İlter, 2007). …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.