Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Hanehalkinin Eglence-Kültür Harcamalarina Katilim Kararlari

Academic journal article Business and Economics Research Journal

Türkiye'de Hanehalkinin Eglence-Kültür Harcamalarina Katilim Kararlari

Article excerpt

(ProQuest: ... denotes formulae omitted.)

1. Giriş

Hanehalkı üretim teorisinin hanehalkının sahip olduğu zamanın işgücü ve boş zaman arasındaki bölüşümüne ilişkin öngörüleri (Becker, 1965) ekonomi yazınında yapılan çalışmalara öncülük etmiş ve bu alanda yapılan çalışmaların artmasına katkıda bulunmuştur. Gelir artışının çalışma saatinin azalması yönündeki etkisi hanehalkının işgücü piyasasına arz ettiği zamanın azalmasına ve boş zaman kullanımının ise artmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla refah düzeyi ile boş zaman kullanımı arasında aynı yönlü bir ilişkinin olduğu söylenebilir. Hanehalkının boş zaman kullanımının artması gelir artışının ve refah artışının bir göstergesi olabileceğinden, toplam harcamaları içerisinde eğlence ve kültür gibi harcamaların da payının artması beklenebilir. Ayrıca ekonomik gelişmeyle birlikte sosyal ve kültürel alanda meydana gelen gelişmeler eğlence ve kültür harcama kalıbında da değişime neden olmaktadır. Bu bağlamda eğlence-kültür harcamalarının iktisadi açıdan da incelenmesi önemlidir. Hanehalkının ekonomik ve sosyo-demografik özelliklerine göre kültür ve eğlence harcama kalıbındaki değişimin ortaya konması, politika yapıcılar için ekonomik ve sosyal yapı ile eğlence ve kültür faaliyetlerine katılım arasındaki ilişkiyi anlamayı sağlayacağı, eğlence ve kültür harcama kalıbının değerlendirilmesinin kültürel politikaların oluşturulmasına da katkı sunacağı söylenebilir. Türkiye'de eğlence-kültür harcamaları düşüktür. 28 AB ülkesinde eğlence ve kültür harcamasının toplam harcama içindeki payı %8.5 iken Türkiye'de bu oran 2009 yılı için %2.6'dır (TÜİK, 2017; Eurostat, 2017). Türkiye'de 2009 yılında en düşük %20'lik gelir grubunda yer alan hanehalkının eğlence-kültür harcamasının toplam harcama içerisindeki oranı %1 ve en yüksek %20'lik gelir grubunda yer alan hanede bu oran ise %3.7'dir (TÜİK, 2017). Türkiye'de hanehalkı tüketim harcamalarıyla ilgili ekonomi yazınında çok sayıda çalışma yapılmış olmakla birlikte, eğlence ve kültür harcamalarıyla ilgili çalışma yok denecek kadar az olup bu çalışmalara örnek olarak Üçdoğruk ve ark., (2001) ile Uraz (2008) verilebilir. Bu nedenle bu çalışmada, Türkiye'de hanehalkının ekonomik ve sosyo-demografik özelliklerine göre eğlence ve kültür faaliyetlerine katılımın nasıl değiştiğini belirleyerek kültürel politikalara yönelik öneriler sunmak amaçlanmıştır.

Çalışmanın verileri Türkiye İstatistik Kurumunun 2009 Hanehalkı Bütçe Anketinden sağlanmıştır. Türkiye'de eğlence-kültür harcamasının yıllar itibariyle önemli bir değişim göstermemesi (eğlence-kültür harcamasının toplam harcama içindeki payının 2002 yılında %2.5 ve 2014 yılında %3 olması) ve 2014 yılından itibaren örneklem tasarımında yeni idari bölünüşün temel alınmış olması nedeniyle 2009 yılı Hanehalkı Bütçe Anketi verileri kullanılmıştır ( TÜİK, 2017). 2009 Hanehalkı Bütçe Anketinde eğlence-kültür harcamalarına ait verilerin (%56.1'i) büyük kısmının sıfır değerli olması nedeniyle ekonometrik model olarak sıfır verilerin sansürlü özelliğini dikkate alan sınırlı bağımlı değişkenli modellerden Double hurdle (çift eşik) modeli çalışmanın modeli olarak seçilmiştir.

Bu çalışma genel hatlarıyla dört ana bölümden oluşmuştur. Birinci bölüm giriş bölümüdür. İkinci bölümde, çalışmada kullanılan verilerin ve değişkenlerin özellikleri verilmiş, çalışmada kullanılan model tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde araştırma bulguları ve son bölüm olan dördüncü bölümde de elde edilen araştırma bulguları ışığında varılan sonuçlar sunulmuştur.

2. Çalışmanın Verileri, Değişkenleri ve Ekonometrik Modeli

2.1. Çalışmanın Verileri ve Değişkenleri

Bu çalışmanın verileri Türkiye İstatistik Kurumunun 2009 Hanehalkı Bütçe Anketlerinden sağlanmıştır. 2009 Hanehalkı Bütçe Anketleri 1 Ocak-31 Aralık 2009 tarihleri arasında bir yıl süre ile her ay değişen yaklaşık 1050 hanehalkı olmak üzere yıllık toplam 12600 örnek hanehalkına uygulanmıştır. Bu ankette Türkiye geneli, kentsel ve kırsal yerler ayrımından elde edilen tüketim harcamaları, hanehalkı büyüklüğü, hanehalkı tipi, hanehalkının geliri ve harcaması, gelir türleri, çalışan fert sayısı, sosyo-ekonomik özellikler gibi bilgiler yer almaktadır. …

Search by... Author
Show... All Results Primary Sources Peer-reviewed

Oops!

An unknown error has occurred. Please click the button below to reload the page. If the problem persists, please try again in a little while.